Devam EdiyorULUSALYükseköğretim Kurumları tarafından destekli bilimsel araştırma projesi
RUSYA VE UKRAYNA SAVAŞI’NIN DOĞU AVRUPA ÜLKELERİNDE EKONOMİK ETKİSİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA
Bu çalışma, 1995-2021 döneminde 14 Doğu Avrupa ülkesini kapsayan bir panelde askeri harcama-ekonomik büyüme ilişkisini doğrusal ve doğrusal olmayan yöntemlerle incelemektedir. Askeri harcama (LMILEX), büyüme (LGDP), enflasyon (LCPI) ve doğrudan yabancı yatırım (LFDI_IF) verileri SIPRI ve Dünya Bankası kaynaklıdır. Hsiao ve Pesaran CD testleri heterojenlik ve yatay kesit bağımlılığı tespit etmiş, bu da ikinci nesil (Bai-Ng PANIC, CIPS) ve doğrusal olmayan (Uçar-Omay, 2009) birim kök testlerini gerektirmiştir. LMILEX değişkeninin doğrusal çerçevede birim kök taşırken doğrusal olmayan (ESTAR tipi) çerçevede durağan çıkması, ilişkinin Hansen’in (1999) Panel Eşik Modeli ile incelenmesini gerekçelendirmiştir. İlk modelde (bağımlı değişken: büyüme) 6,92 ve 9,10 düzeylerinde iki eşik tespit edilmiş; katsayıların düşük-orta-yüksek rejimlerde negatif-pozitif-negatif işaret alması “N” biçimli bir ilişkiye işaret etmiştir. İkinci modelde (bağımlı değişken: askeri harcamalar) harcamalar kendi gecikmeli değeriyle açıklanırken, enflasyon ve DYY’nin etkisi anlamsız kalmıştır. Bulgular, ilişkinin rejime bağlı olarak yön ve büyüklük değiştiren doğrusal olmayan bir yapıda olduğunu ve savunma bütçesinin eşik/rejim temelli tasarlanması gerektiğini göstermektedir.