Proje Detayı

Yerfıstığında Kök Çürüklüğüne Neden Olan Fusarium Oxysporum?Un Tanısı Ve Biyolojik Mücadelesi

Yerfıstığı (Arachis hypogaea), dünya genelinde tarımsal üretimde önemli bir yere sahip olup, gıda, yağ ve yem sanayisinde yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Ancak, üretim sürecinde çeşitli bitki hastalıkları nedeniyle ciddi verim kayıpları yaşanmaktadır. Bu hastalıklardan biri de toprak kökenli bir fungus olan Fusarium oxysporum’un neden olduğu kök çürüklüğü hastalığıdır. Fusarium oxysporum, bitkinin iletim demetlerini enfekte ederek su ve besin maddesi taşınımını engellemekte, kök çürüklüğüne ve bitkinin genel gelişiminde gerilemeye yol açmaktadır (Du ve ark., 2023). 2000). Hastalıkla mücadelede kimyasal fungisitler yaygın olarak kullanılmakta olsa da, bu uygulamalar çevresel kirlilik, toprak mikrobiyotasına zarar verme ve insan sağlığı açısından riskler taşımaktadır. Bitki gelişimini teşvik eden rizobakteriler (PGPR) kullanılarak bu tür hastalıkların kontrolü için çeşitli stratejiler geliştirilecektir. Azoarcus, Pseudomonas, Azospirillum, Azotobacter, Arthrobacter, Bacillus, Clostridium, Burkholdaria, Enterobacter, Gluco- nacetobacter, Rhizobium, Erwinia, Mycobacterium, Mesorhizobium gibi farklı PGPR cinsleri, bitki köklerinde kolonize olabilen, bitki büyümesini teşvik eden ve ürün verimini artıran toprak sakinleridir ve hastalıkların önlenmesini geliştirmek için doğrudan ve dolaylı mekanizmalar kullanırlar (Abd-Elmagid ve ark., 2020). Bu nedenle, Fusarium oxysporum ile mücadelede çevre dostu, sürdürülebilir ve biyolojik temelli alternatif stratejilere olan ihtiyaç giderek artmaktadır. Bu çalışmada, Çukurova bölgesinde yerfıstığı yetiştirilen alanlardan elde edilecek Fusarium oxysporum izolatlarının morfolojik, biyokimyasal ve moleküler yöntemlerle tanılanması amaçlanmaktadır. Ayrıca, yerfıstığı bitkisinden izole edilecek antagonist mikroorganizmaların patojene karşı biyolojik mücadeledeki etkinliği araştırılacaktır. Bu kapsamda, izole edilen antagonistlerin Fusarium oxysporum üzerindeki etkisi ikli kültür yöntemiyle test edilecek ve bu mikroorganizmaların büyüme engelleme mekanizmaları (siderofor üretimi, indol asetik asit üretimi, fosfat çözme kabiliyeti vb.) detaylı olarak değerlendirilecektir. Bu çalışma sonucunda, Fusarium oxysporum ile biyolojik mücadelede kullanılabilecek etkili antagonist mikroorganizmalar belirlenerek, hastalık yönetimi için çevre dostu alternatiflerin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Proje, yerfıstığı yetiştiriciliğinde önemli verim kayıplarına yol açan Fusarium oxysporum’un biyolojik kontrolüne yönelik özgün bir yaklaşım sunmaktadır. Kimyasal mücadele yöntemlerinin olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen bu çalışma, biyolojik mücadeleye dayalı sürdürülebilir bir çözüm önerisi geliştirecektir. Çalışma kapsamında elde edilecek antagonist mikroorganizmalar, biyolojik mücadele programlarına dahil edilerek, ticari biyopreparat geliştirme sürecine katkı sağlayabilecek potansiyele sahip olacaktır. Aynı zamanda, bu araştırma yerfıstığının üretim merkezi olan Osmaniye’nin Kadirli ilçesinden izole edilen yerel mikroorganizmaların biyolojik mücadeledeki etkinliğini ortaya koyarak, literatüre yeni bilimsel veriler kazandıracaktır. Bu proje kapsamında ele alınan temel araştırma sorusu, “Yerfıstığı yeşil aksamı, kök ve toprağından izole edilen antagonist mikroorganizmalar, Fusarium oxysporum’a karşı etkili bir biyolojik mücadele yöntemi olarak kullanılabilir mi?” şeklinde özetlenebilir. Bu soruya bağlı olarak, çalışmanın temel hipotezi, “Çukurova bölgesinde yetiştirilen yerfıstığı bitkisinden izole edilen antagonist mikroorganizmalar, Fusarium oxysporum’un gelişimini In vitro ve In vivo koşullarda inhibe edebilir ve biyolojik mücadelede elemanı olarak kullanılabilir” şeklinde ortaya konulacaktır.